.jpg)
Quyết định giữ nguyên lãi suất và thông điệp cứng rắn của cơ quan điều hành đã giáng một đòn mạnh vào tâm lý giới đầu tư, đẩy thị trường chứng khoán Mỹ chìm trong sắc đỏ. Chỉ số S&P 500 bốc hơi 1,4%. Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục thổi bùng giá năng lượng, với giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ nhảy vọt lên mức 3,84 USD/gallon (tăng 92 cents so với tháng trước). Sức mạnh tuyệt đối của đồng Đô la Mỹ tiếp tục duy trì thế thượng phong trước rổ tiền tệ của các quốc gia mới nổi.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong cuộc họp ngày thứ Tư. Chủ tịch Jerome Powell nhấn mạnh triển vọng kinh tế và lạm phát đang ngày càng trở nên khó lường dưới bóng đen của cuộc chiến tại Iran, ám chỉ cơ quan điều hành sẽ duy trì trạng thái "đóng băng" chính sách trong một thời gian dài. Giới chức Fed hiện chỉ dự phóng duy nhất một đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay. Tại cuộc họp báo, ông Powell không giấu được sự lo ngại khi lạm phát vẫn neo ở mức cao một cách dai dẳng, ngay cả trước khi hứng chịu các hệ lụy từ việc giá xăng dầu leo thang. Tác động kinh tế từ cuộc chiến Iran là một ẩn số khổng lồ mà theo lời vị Chủ tịch, "có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn rất nhiều, chúng ta hoàn toàn chưa thể biết được". Điều kiện tiên quyết để Fed nới lỏng chính sách là sự sụt giảm bền vững của giá cả hàng hóa khi ảnh hưởng của các rào cản thuế quan mờ dần. Trước đó, Fed đã ba lần cắt giảm lãi suất ngắn hạn trong năm ngoái xuống mức 3,6%, trước khi thiết lập trạng thái tạm dừng vào tháng 1 và trong cuộc họp lần này.
Về rủi ro chính trị thượng tầng, ông Powell dội một gáo nước lạnh vào những đồn đoán khi khẳng định "không có ý định" rời khỏi ngân hàng trung ương cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp (DOJ) liên quan đến lời khai của ông về dự án cải tạo tòa nhà Fed bị hủy bỏ. Mặc dù một thẩm phán đã bác bỏ các trát hầu tòa vào thứ Sáu tuần trước, Luật sư Mỹ Jeannine Pirro tuyên bố sẽ tiếp tục kháng cáo. Nhiệm kỳ Chủ tịch của ông Powell sẽ kết thúc vào ngày 15/05, và Tổng thống Donald Trump đã đề cử cựu quan chức Fed Kevin Warsh làm người kế nhiệm. Tuy nhiên, việc chuẩn y ông Warsh đang bị trì hoãn do sự phản đối từ các Thượng nghị sĩ Cộng hòa đối với cuộc điều tra của DOJ. Ngay cả khi ông Warsh được phê chuẩn, ông Powell vẫn có quyền ở lại Hội đồng Thống đốc để hoàn tất nhiệm kỳ kéo dài đến tháng 1/2028.
Bức tranh kinh tế vĩ mô đang bộc lộ những tín hiệu trái chiều vô cùng ngột ngạt. Fed dự báo lạm phát và lạm phát lõi sẽ kết thúc năm ở mức 2,7%. Dù dự phóng tăng trưởng được điều chỉnh nhích nhẹ và tỷ lệ thất nghiệp dự kiến giữ nguyên ở mức 4,4%, thực tế thị trường lại đang vấp ngã. Nền kinh tế bất ngờ mất đi 92.000 việc làm trong tháng 2, xóa sạch sự lạc quan từ mức tăng 130.000 việc làm của tháng 1. Mặc dù vậy, thước đo ưa thích của Fed là lạm phát lõi tháng 1 vẫn chễm chệ ở mức 3,1%, không hề thay đổi so với mốc của hai năm trước, đặt cơ quan này vào một thế trận tiến thoái lưỡng nan. Thành viên Hội đồng Thống đốc Stephen Miran (được Tổng thống Trump bổ nhiệm) là người duy nhất bỏ phiếu phản đối, ủng hộ việc cắt giảm 25 điểm cơ bản.
Với chiến lược ngày hôm qua khi chúng ta đánh giá dòng tiền đang tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro để phản ứng trước rủi ro lạm phát năng lượng. Hôm nay, hành động giá trên bảng điện chứng khoán đã xác nhận hoàn toàn kịch bản này. Cú sụt giảm 1,4% của S&P 500 là minh chứng cho việc giới đầu cơ đang hoảng loạn định giá lại kỳ vọng lãi suất. Việc Fed chỉ dự phóng một lần cắt giảm trong năm đã triệt tiêu mọi nỗ lực bắt đáy (Buy the dip) của phe mua. Tâm lý thị trường hiện tại là phòng thủ tuyệt đối trước rủi ro đình lạm (Stagflation) – kịch bản tồi tệ nhất khi vật giá leo thang nhưng thị trường việc làm lại sụt giảm.
Đối chiếu với chiến lược phòng vệ vĩ mô của ngày hôm qua, khi tôi khẳng định các điểm nghẽn logistics đắt đỏ sẽ biến thành tấm khiên bảo vệ hàng hóa vật lý tại Việt Nam trước áp lực tỷ giá. Hôm nay, thông điệp "giữ nguyên và chờ đợi" của Fed tiếp tục bơm thêm sức mạnh cho đồng USD, duy trì Áp lực Tăng giá trực tiếp lên rổ hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam, đặc biệt là xăng dầu và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, đối với thị trường xuất khẩu như cà phê, sức mạnh của đồng Đô la Mỹ sẽ tiếp tục bị vô hiệu hóa bởi rủi ro thiếu hụt nguồn cung vật lý nghiêm trọng. Các doanh nghiệp xuất khẩu nội địa hoàn toàn nắm giữ lợi thế đàm phán, bởi khách hàng quốc tế đang không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận mặt bằng giá FOB cao để đảm bảo an ninh nguyên liệu trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy.